Zamansız

Zaman?

“Zaman; ölçülmüş veya ölçülebilen bir dönem, uzaysal boyutu olmayan bir süreklilik.” Der sözlükler.

“Zaman; oluş, gelip geçiş, değişme ve süreklilik biçimi; dönüşü olmayan bir doğrultuda birbiri ardından gitme.” Der felsefe.

Fizik başka şeyler söyler, Matematik başka şeyler. Edebiyat ise bambaşka…

Zaman, fiziksel kurallar çerçevesinde her insana eşit davransa da ruhsal açıdan bir o kadar farklı davranır. Burada elbet suçu zamana atarak kendimizi temize çıkaramayız. Zamanın üzerimizde nasıl bir etki yapacağını ve bırakacağını çok özel şartlar dışında yine kendi tercihlerimiz belirliyor galiba.

Biz zaman içerisinde yol alırken bize getirdikleri olduğu gibi bir de götürdükleri oluyor. Şimdide duralım ve geriye dönelim. Geriye dönüş mümkün olmadığı için “geriye dönelim” cümlesi yanlış oluyor. O zaman düzeltelim; şimdide duralım(şimdide durmak da mümkün değil fakat idare edin artık, sonuçta fizik dersi işlemiyoruz) ve geriye bakalım, zamanın bize getirdiklerinden, bizden götürdüklerini çıkaralım, elimizde pozitif ya da negatif anlamda kalanların miktarı bize büyük olasılıkla zamanın üzerimizde bıraktığı etkiyi okumamızda yardımcı olacaktır.

Buraya kadar kusuruma bakmayın lütfen, heyecanımı yenmek için yaptığım bir girizgahtı sadece.

“Roman, şehirle başladı.” Demişti adını hatırlayamadığım bir edebiyat insanı. Ne de hoşuma gitmişti bu söz. Hoşuma gitmesinin elbet nedenleri vardı. Bu nedenlerden biri, kabuk bağlayan ama hiç iyileşmeyen bir yaramı tatlı tatlı kaşındırmasıydı. Bilirsiniz bu kaşıntıyı, bir kere başladınız mı parmaklarınızı durduramazsınız, iradenize hükmedemezsiniz. Ve o yara eninde sonunda kanar.

İşte o yara sonunda kanadı. Kanadı kanamasına da bu yara dizimde, dirseğimde ya da müdahale edebileceğim vücudumun herhangi bir yerinde değildi. İçimde bir yerlerde, derinlerde, belki de zamanın içinde bir yerlerdeydi. Kaşımak ve kanatmak çok kolay olduysa da kanamayı durdurmak neredeyse imkansızdı.

“Roman, şehirle başladı.” İşte o şehirler, insanlara olay örgüsü belli ve birkaç karakterle sınırlı hikayelerden oluşan hayatlardan çok ötesini sundu. Karmaşık kurgular içerisinde, sınırsız sayıda karakterlerin tesir ettiği bir romana dönüştü insan hayatı. İşte o şehirler, kendi kimliklerini yarattı. Nefes alıp veren, hisseden, yaşayan, yaşatan… Bir ruha sahip varlıklara dönüştü şehirler.

İşte böyle bir şehre yirmi beş yıl sonra tekrar döndüm. Dürüstçe kendime itiraf edemesem de belki dönmek istedim, belki de başka bir şeyi bahane edip yolumu bu şehre düşürdüm. Bilmiyorum! Belki biliyorum ama emin değilim! Belki eminim ama dürüst değilim!

Eylül akşamının ılık havası eşliğinde şehre adım attığımda, yine bir eylül akşamı babasının Opel marka arabasının arka camından geride bıraktıklarına son kez buğulu gözlerle bakan bir genci görür gibiydim hayal meyal.

Şimdilerde pedagoglar ve psikologlar avaz avaz bağırmakta; çocukluk ve gençlik yıllarında yaşanan travmaların, ömür boyu bireyin taşıyacağı izler bırakması yüksek bir olasılık. O zamanlar pek bilinmezdi bunlar, “alışır”, “unutur”, “daha çocuk” gibi sözlerle teşhis konulur, tedavisi ise işin uzmanı olduğu düşünülen bir varlığa, kavrama(artık adına ne derseniz deyin) bırakılırdı: zamana!

Yirmi beş yıl! Namı diğer çeyrek asır.

Yine kendime açık açık itiraf edemesem de bu şehirde önce bir mahalleyi, ardından bir sokağı bulmak için kendime bahaneler uyduracak, beni uzaklardan buraya çektiğine inandığım bir mıknatısın daralan çekim alanına yaklaştıkça, kendimi çekip çıkarmamın imkansızlığı bilinciyle belki de çırpınmayı bırakacaktım.

Ben bu satırları yazarken, yazdıklarım çoktan gerçekleşmiş olsa da kelimelerimle rotasını çizdiğim yolu bir mahalleye, bir sokağa hala götürememiş olmamın en büyük nedeni; titreyen parmaklarım, parmaklarımın titremesine neden olan sinir sistemimi kontrol etmekte zorlanan beynim, damarlarım içerisinde akan kanda fırtınalar oluşmasına sebep olan kalbimdir. Böyle zamanlarda kusursuz bütünlüğünü kaybeden insan bedeni ve ruhu, insana kusurlarla dolu başka bir boyut sunar.

Elbet o mahalleyi ve o sokağı buldum. Zaman denilen öğütücünün insanla yaptığı işbirliği sonucu dişleri arasına aldığı kendi geçmişini nasıl geri döndürülemeyecek biçimde yok ettiğini gördüm.

Niyetim, size o sokakta gün boyu yaşadıklarımı, karşılaştıklarımı anlatmaktı. Elimden tutan genç bir oğlanın, kuş tedirginliğiyle atan kalbi eşliğinde genç bir kızı nasıl aradığını ve bulamadığını aktarmaktı. Yapamadım.

Son olarak, birilerinin beni tanıyabileceğine hiç ihtimal vermeden, yirmi beş yıl öncesinin hayaletlerinden kaçarak uzaklaşıyordum ki arkamdan gelen sesle irkildim:

“Adnan!”

Geriye dönüp bana seslenen insana baktım. İnsan zamana yenik düşüp değişse de gözleri hep aynı kalıyor. Gözleri hiç değişmiyor.

“Adnan! Sen ha!”

Tanımam çok zor olmadı komşumuz Ayfer Teyzeyi. Sarıldı bana. Yirmi beş yıl önce beni uğurlarken nasıl sarıldıysa, sanki hala öyle kalakalmışçasına…

Tüm olan biteni ağlayarak anlatmaya başlamıştı ki “öğrendim” diyerek susturdum.

“Roman, şehirle başladı.” Dedim Ayfer Teyzeye

Biraz şaşkın, çokça da anlamamışçasına gözlerime baktı. Neler gördüyse gözlerimde, sesi okşarcasına sordu:

“Neler oldu yavrum sana?”

“Ne olacak Ayfer teyze,

zaman yağdı üzerimize!”

Özkan SARI

Teşekkürler

Gnossienne No. 1 ( Lent ) Erik Satie

Bu yazıyı kime ithaf etsem bilmiyorum.

Havaya mı, suya mı?

Yağmurla tütsülenen toprak yola mı?

Yemişli ağaçlara,

elime konan al yanaklı elmaya mı,

yoksa

O’na mı?

Günler günler önceydi.

İnsanın şerrinden henüz nasibini almamış bir köyün öğleden sonrası zamanları…

Duvarların dışına sürükleniyor içim.

Çözüyorum ayaklarımın bağını, varsın gitsin.

Şöyle bir serileyim diyorum toprak yola, temiz hava, ferah göğüs…

Yağmur başlamış inceden, uzun gidemem.

 Arayıp da bulamayınca bir yağmurluk, baston şemsiyeye kaçınılmaz talimlik…

Küçük sırt çantamda bir şişe su, arayan merak etmesin diye bir de telefon… Haydi Bakalım !

Yeni patikalar keşfetmeyi sevsem de, çamura batmak korkusuna, araç yolunu takip ediyorum.

 İnişli çıkışlı yolun bacaklarıma uyguladığı, insana yürüdüğünü hissettiren baskıdan memnun, ilerliyorum.

Elimde şemsiye,

şemsiyede yağmur,  

gidiyorum.

Köylü ufaktan başlamış fındığa. Havalar göz açtırmıyor ki toplasın ağacın yükünü ! Arada derede kafalarını kaldırıp bakıyorlar yoldaki yabancıya. Sağa sola “Kolay gelsin.”  diye diye yürüyor. ”Kimin nesi acaba?”

Buralarda kimse yürümek için yürümüyor.  Birbirlerine ya da evden bahçeye gidiş gelişler dışında benim gibi kafasını döndüre döndüre gezene zor rastlanır.

İşsiz güçsüz şehirli kadınlar işte !

Hasbelkader düşünce bir köye yolları, ayaklarına sporları çekip, ellerinde kameralarıyla kendilerini detoks etkili keşiflere savururlar. Gördükleri her çiçeğin yakın plan fotoğrafını çekip, altlarına doğa temalı hashtagleri sıralayarak sosyal medya şovları yapmayı pek severler.

 Uzaktan izlemeye, koklamaya bayılır, “Gel biraz da sen topla” deseler, “Ayağıma yüzüme bir şeyler dolanır şimdi.” deyip savuşturmayı ustalıkla becerirler. Hadi genelleme yapmayayım, ben biraz öyleyim.

Turist gibi ilerliyordum ki, telefonun yanımda olduğunu hatırladım. Çalma listemin en öncelikli piano albümlerinden birine dokunup inişe geçtim,

ve başladı şiir.

İlk defa bu kadar iştahlıyım hakikate.

İlk defa bu kadar farkındayım neye baktığımın.

Sağlı sollu bahçelerin ortasından,

yağmurla karılmış toprağı az önce desenlemiş tekerlek izlerinin üzerinden,

sisli tepelerin karşısından ve fazla samimi olmaktan çekindiğim uysal damlaların altından yürürken anlıyorum ki, tüm duyularımla, var olan tek gerçeğe dokunmaktayım.

Kokuyor Ağustos

taze yaprak, ıslak toprak,

 biraz tezek, biraz çiçek…

Değiyor bulutlar çıplak kollarıma çise çise.

Gelip geçiyorum tentesinin altında çay molası vermiş kadınların, çocukların, erkeklerin yanı başından.

Temkinli bir samimiyetle “Sağol  “diyorlar “Kolay gelsin !” lerime. Bir ev seçiyorum rampanın başından, “Oraya varınca dönerim” diyorum.

Artık çıkış zamanı…

Önce tırmanıp yavaşça, sonra düze değiyorum.

Cürmünden büyük sesler çıkaran bir lombardin yaklaşıyor, bir el uzanıyor kol hizama. Düşünmeden uzattığım benimkine al yanaklı bir elma konuyor. El kimin bilmiyorum; lakin aldığım en manidar hediye.

Yaklaşıyorum haneye.

Yol ayrımına gelince şemsiyeyi tepemden indirip yüzümü göğe çeviriyorum.

 Kollarımı iki yana açıp, kalem ucundan hallice yağan yağmurun yaprakta, toprakta ve gözlük camımdaki  şıp, pıt ve çıtlarını dinliyorum.

Teşekkürler !” diyorum fısıl fısıl.

“Farkına varmamı sağladığın her yaşanası an,

tüm kalbimle hissettiğim varlığın

ve ondan gelen huzurlu sevgin için.

Teşekkürler ! “

Derya CESUR

Ağustos 2019

Zamansız

Rüzgârsız, sakin, ılık olmasına rağmen yağmurlu bir pazar günü…
Üç basamakla çıkılan sundurmanın altında yer sofrasında oturuyorum.
Çürümeye yüz tutmuş, yeşile kesmiş kiremitlerin gıkı dahi çıkmıyor yağmur damlaları ile kucaklaşırken, öyle bir kabulleniş, sıcak, kurak geçen yaz aylarından sonra öyle bir ferahlama… Küçük, rengarenk adını bilmediğim kuşlar saklanıyor sararmış asma yapraklarının arasında, ekmek pişiyor bazı evlerde, kokusu burnuma kadar geliyor, inekleri sulamaya götürüyor…

Sahi neydi o ağabeyin adı?
Kasketini sallıyor, evin önünden geçerken, buyur ediyorum; “sonra” diyor…
Hoş “sonra” demese gelse otursa, ne anlatacak?
Anlattığını unutur da, tekrar tekrar, azıcık da değiştirerek dillendirir küçük yerin insanı!
Ne yapsın?
Hepi topu tüm dünyası; bu fındık kadar köy işte!
Arada geneleve gidiyorum” diyemez de, büyük şehirde seyrek gördüğü ille de sevgilisi, istediği zaman ulaşabileceği, küçük işler için rahatsız etmek istemediği önemli yerlerde tanıdıkları, zamanında kaçırdığı böyük fırsatları, incir çekirdeğini doldurmayan yanlışları, yenen hakları, yalancı baharları…
İşi, gücü, konumu ne olursa olsun, parmakla gösterilme, önemli insan olma derdinde alem!
Cehalet…
Sahi cehalet ne demek yahu?
Bilmezlik, bilgisizlik mi? Değil.
Biliyormuş gibi yapmak! 
Kürk Mantolu Madonna’ya şarkıcı Madonna muamelesi çekmek…
Olduğundan başka biri gibi görünmek…
Erdem; ” bilmiyorum” demek…

“Araştırır, öğrenirim” kafasındaysan ve bu bunu toplum içinde dillendirebiliyorsan günümüzde başka bir yerdesin zaten; seni televizyona çıkarmazlar, o ayrı!
Yağmur hızlanıyor, perdeler çekiliyor, köyün titrek sokak lambaları yanıyor, gece iniyor kerpiç evlerin üzerine, bir köpek havlıyor bir horoz ötüyor zamansız.
Sundurmanın garantisinde oturuyorum, “sonra” oluyor, adını unuttuğum ağabey giriyor avluya, kasketi başında, ağzı kulaklarında;
Dün şehirdeydim, yengen aradı, gitmesen olmaz…”

Ayna…

Eskisi gibi değilim.

Doktor, beynimin içinde olup bitenlerden bahsedip duruyor. Kullandığı terimleri anlamıyorum. Sonra anlayacağım bir dille anlatmaya çalışıyor;

Beynimizin içinde küçüklü büyüklü şehirler varmış. Bu şehirleri birbirine bağlayan yollar ve köprüler. Diyor ki; artık senin bu yolların çöküyor, köprülerin yıkılıyor. Şehirlerin arasında bir bağlantı kalmıyor!

O şehirlere hafızam ulaşamıyormuş artık. Tüm geçmişim o şehirler içinde çürümeye yüz tutuyormuş.

Bana kalan ise bir kaç köy ve patikaymış bundan böyle. Tabi şimdilik diye de ekliyor.

Geçmişimle ilgili bir şey hatırlayamıyorum. Başım da ağrımaz oldu. Ağrı kesicileri bırakabileceğimi söyledi doktor. Eskisi gibi de ağlamıyormuşum artık, onu da kapıcı söyledi. Eskiden hep ağlardın şimdi hep gülüyorsun diyor kapıcı. Neden ağladığımı da, şimdi neden güldüğümü de bildiğimi söyleyemem.

Seni görüyorum artık aynaya her bakışımda… Sen aynaya bakarken beni hiç gördün mü acaba? Hatırlasam, bu soruya kendim cevap verebilirim ama karanlık artık her yer, ışıklar kapatılmış gibi…

Sahi neden kendimi değil de seni görüyorum devamlı aynada? Bak! Ayna kenarına iliştirilmiş fotoğraflarda da sen varsın. Burası senin evin olmalı. Ben ne arıyorum peki burada? Hatırlamıyorum…

Ne var ki gidemediğim şehirlerde, neler çürüyor ki oralarda?

Artık başım ağrımıyor! Uykularımdan da kabuslarla uyanmaz oldum. Gördüğün gibi yüzümde de hep tatlı bir tebessüm.

Ben şimdi odama geçeyim. Sık sık geliyorum zaten ayna karşısına. Ayna dışına çıkabilirsen buyur içeri gidelim beraber.

Bana kalan bir kaç köy ve patikaymış artık. Köyler gürültüsüz ve havası tertemiz. Patikalar yemyeşil.

Ararsan beni bir gün, o patikalarda olurum. Onlar da yıkılırsa, köy içerisinde bir evde olurum. Orada da bulamazsan; nerede olurum inan bilmiyorum… Ama bir daha ki randevuda sorarım doktora.

Ha unutuyordum!

Çok yakışıklısın ve bana çok benziyorsun!

Özkan SARI

Gri İmparator?

Siz hangi hükümdarın ülkesinde yaşıyorsunuz?

Ben Gri İmparatorun ülkesinde yaşıyorum.

Yaşamak zorundayım, ya da yaşamak zorunda değilim. Bilmiyorum.

Günlerim birçok zaman zorunda olup olmamam arasında verdiğim sonuçsuz çatışmalarla geçiyor.

Zihnimin galibi olmayan savaş meydanlarında birbirine düşman cansız düşünceler yatıyor yerlerde…

Kazanan yok. Kaybeden Benim.

Ağzı kapalı cam bir kavanoz içerisine bırakılan sinek gibiyim. Ne yöne uçsam geçit yok.

Ne yöne uçsam camın soğuğunu ve sertliğini iliklerime kadar hissediyorum.

Ama her kanat çırpışın sonu hüsran. Hatırlayamıyorum buraya nasıl girdiğimi; kendi hür irademle uçarak mı geldim? Yoksa etken bir irade beni buraya mı tıktı?

Ben Gri İmparatorun ülkesinde yaşıyorum.

O’nun gri heybetli beton yığınlarının arasında,  gri zehir saçan dumanları içerisinde…

O’nun ülkesinde renklere yer yok, maviye, yeşile, sarıya yer yok.

O’nun ülkesinde toprağa yer yok, insandan başka canlıya yer yok, çiçeğe, böceğe, kuşa, kurda yer yok.

O’nun ülkesinde ışıltılı bakışlara, şen gülüşlere yer yok. Donuk bakışlı gözler, ruhu içinde olup olmadığı belli olmayan bedenler yığılı her yerde!   

O’nun ülkesi büyümekte, cezbetmekte insanlığı, ışığa uçan kınkanatlılar gibi yığınlar halinde hipnoz halde ona koşmakta insanlık. Gücüne güç katmakta bilmek tükenmek bilmeyen hırsıyla, insan hırsıyla beslenmekte ve insan hırsı insanlığı zombilere dönüştürmekte.

Gri İmparatorun insanları hasta, mutsuz, huzursuz ve şuursuz…

Direnen insanların akşamları gizlice organize ettiği toplantılarda bir Yeşil Kral’dan bahsediliyor.

Kendisini görenler, ülkesinde yaşayanlar olmuş.

O’nun ülkesinde yağmurlar huzur okşar, güneş ve hayvanlar gülümsermiş.

O’nun ülkesinde ormanlar yeşil, göller mavi, toprak sarı kokarmış.

Eskiden, çok eskiden O’ymuş Dünya’nın ve insanlığın hükümdarı.

Ne zaman insan Gri İmparatorun esiri olmuş, o zaman başlamış büyük savaş.

Gri İmparator bir bir fethetmiş Yeşil Kralın diyarlarını… Acımasızca ve amansızca!

Ben Gri İmparatorun ülkesinde yaşıyorum. Ya da yaşamıyorum. Bilmiyorum!

Yaşamak? Bilmiyorum!

Özkan SARI